Pengaruh kepimpinan politik kepartian berasaskan etnik terhadap pola keputusan PRU DUN Sabah 2020
List of Authors
  • Junaidi Awang Besar , Mohd Syukri Zainuddin , Muhammad Yusuf Idris

Keyword
  • Pilihan raya umum, Ketua Menteri, Dewan Undangan Negeri, politik kepartian, etnik

Abstract
  • Pilihan Raya Umum (PRU) Dewan Undangan Negeri (DUN) Sabah 2020 diadakan berikutan perisytiharan pembubaran DUN Sabah oleh Yang Dipertua Negeri Sabah atas pemintaan Ketua Menteri Sabah iaitu Datuk Seri Shafie Apdal. Beliau bertindak sedemikian kerana percaturan politik yang tidak berkesudahan di Sabah oleh parti pembangkang di negeri tersebut yang berjaya mengumpulkan sejumlah ADUN Sabah dengan majoriti mudah untuk beralih sokongan kepada bekas Ketua Menteri iaitu Tan Sri Datuk Seri Musa Aman untuk dilantik sebagai Ketua Menteri baru. Walaupun bekas Ketua Menteri itu membawa kes pembubaran DUN Sabah ke mahkamah namun akhirnya PRU DUN tersebut tetap diadakan. PRU DUN ini dilihat sebagai ujian bagi melihat pengaruh WARISAN-PKR dan Perikatan Nasional (PN) dalam keadaan situasi penularan wabak Covic-19. Objektif utama artikel ini ialah untuk menganalisis pengaruh politik kepartian berasaskan etnik dalam PRU DUN Sabah 2020. Berdasarkan analisis data keputusan PRU DUN Sabah 2020 dan analisis sumber sekunder seperti artikel jurnal dan kertas persidangan, dapatan kajian menunjukkan bahawa sokongan pengundi kepada parti politik dalam PRU DUN tersebut adalah berasaskan sentimen pimpinan kepartian etnik iaitu UMNO (BN) dan BERSATU (PN) yang dipimpin Orang Melayu mendapat sokongan di kawasan majoriti pengundi etnik Melayu Sabah serta Melayu Brunei pimpinan UMNO dan BERSATU; kawasan majoriti kaum Rungus-Kadazan-Dusun-Murut oleh pimpinan etnik Kadazan-Dusun daripada STAR dan PBS manakala WARISAN-PKR memperoleh sokongan di kawasan majoriti pengundi etnik Bajau pimpinan etnik Bajau WARISAN dan etnik Cina di kawasan bandar pimpinan etnik Cina DAP dan PKR yang bersekutu dengan WARISAN. Implikasi daripada penulisan artikel ini ialah politik kepartian berasaskan etnik terus mendapat kepercayaan pengundi kerana pengundi lebih yakin dan percaya kepada pemimpin etnik sendiri untuk memperjuangkan nasib hidup mereka dalam jangka masa panjang.

Reference
  • 1. Abdul Manap Mahmud. (2008). Isu-isu Sains dan Teknologi dalam Pilihan Raya Umum ke 12 di Sabah. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    2. Adsait Ahmad. (1997). Kepemimpinan Datuk Seri Joseph Pairin Kitingan dalam Politik Sabah 1984-1994. Latihan Ilmiah. Bangi: Jabatan Sains Politik, Fakulti Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    3. Ansir Salim & Ajis Lepit. (2008). Senario Pilihan raya ke-12 di Sabah: Antara Calon atau Parti. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    4. Arnold Puyok & Tony Paridi Bagang. (2011). Parti Keadilan Rakyat‟s (PKR) Foray into Sabah Politics: One Step Forward in 2004 and Two Steps Backwards in 2010. Conference On Elections And Democracy In Malaysia. Department of Politics and International Relations, Faculty of Social Sciences, Universiti Malaysia Sarawak. 9-10 November.
    5. Arnold Puyok. (2008). The 2008 Malaysian General Elections in Sabah: Looking Beyond teh “Peninsular Factor”. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    6. Asrhab Jan. (2003). Politik Komuniti Bajau dalam Politik Sabah. Latihan Ilmiah. Bangi: Program Sains Politik, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    7. Awang Azman Awang Pawi. (2020). Faktor-faktor Kemenangan GRS di Sabah. 29 September. https://sarawakvoice.com/2020/09/29/faktor-faktor-kemenangan-grs-di-sabah/. Tarikh Akses 21 November.
    8. Basri Jalie. (1987). Politik Etnik di Sabah: Satu Kajian Terhadap Hubungan Parti-Parti Politik dan Kesannya Terhadap Kestabilan Sosiopolitik Sabah. Latihan Ilmiah. Bangi: Jabatan Sains Politik, Fakulti Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    9. Borhan Ahmad. (2020). Calon, etnik dan pembangunan jadi faktor utama PRN Sabah. 27 September. https://malaysiadateline.com/calon-etnik-dan-pembangunan-jadi-faktor-utama-prn-sabah-kata-penganalisis/. Tarikh akses 20 November.
    10. Butler, D. & Stoke, D. (1974). Political Change in Britain: Basis of Electoral Choice. London: Springer.
    11. Chee Kui Uin@Chee Kui Jin. (1993). Politik Berbilang Kaum: Satu Analisis Terhadap PBS. Latihan Ilmiah. Bangi: Jabatan Sains Politik, Fakulti Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    12. Chin, J., Puyok, A. (2010). Going Against the Tide: Sabah and the 2008 Malaysian General Election. Asian Politics and Policy, 2(2), 219-235.
    13. Chiok Phaik Fern. (2011). Repositioning of Opposition Front and Ruling Coalition in the Aftermath of Malaysian General Election 2008: A Study on the By-Election Results and the Political Issues Involved. Conference On Elections And Democracy In Malaysia. Department of Politics and International Relations, Faculty of Social Sciences, Universiti Malaysia Sarawak. 9-10 November.
    14. Danny Wong Tze Ken. (2011). Pilihan Raya Umum Ke-12 di Sabah: Beberapa Pemerhatian. Dlm Pilihan Raya Umum Malaysia Ke-12: Isu Dan Pola Pengundian. Pnyt. Joseph M. Fernando, Zulkanain Abdul Rahman & Suffian Mansor. Kuala Lumpur: Penerbit Universiti Malaya.
    15. Fadilah Sarbi, Mustafa Abd. Talip & Zainal Ajamain. (2008). Pengaplikasian Konsep Gerrymandering dalam Penentuan Persempadanan Pilihan Raya DUN Sabah dalam PRU 12. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    16. Fauziah Datuk Hj. Mohd Din. (1987). Perhubungan Negeri dengan Persekutuan: Satu Kajian Politik Sabah dan Kerajaan Persekutuan. Latihan Ilmiah. Bangi: Jabatan Sains Politik, Fakulti Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia, Bangi, Selangor.
    17. Hamdan Aziz. 2020a. Nomadisme politik Sabah. Dlm. Dewan Masyarakat. Oktober.
    18. Hamdan Aziz. 2020b. Sorotan pilihan raya Negeri Sabah 2020. Dlm. Dewan Masyarakat. November.
    19. Junaidi Awang Besar & Amer Saifude Ghazali. (2020). PRK Kimanis: Antara Identifikasi Parti Dengan Kelangsungan Politik Pembangunan. Demokrasi dan Pilihan Raya, 4(1), 76-94.
    20. Junaidi Awang Besar, Mohd Fuad Mat Jali & Novel Lyndon. (2012). Pengaruh populariti calon, sentimen nasional dan politik pembangunan dalam Pilihan Raya Kecil (PRK) P185 Batu Sapi, Sabah. Geografia Online: Malaysian Journal Of Society and Space, 8(8), 23-34.
    21. Junaidi Awang Besar, Rosmadi Fauzi, Amer Saifude Ghazali & Mohd Fuad Mat Jali. (2012a). Pilihan Raya Kecil (PRK) P185 Batu Sapi, Sabah: antara populariti, sentimen dan realiti dalam mempengaruhi pola pengundian. International Conference On Social Sciences And Humanities (ICOSH) 2012. Anjuran dan tempat persidangan: Fakulti Sains Sosial Dan Kemanusiaan (FSSK), UKM12-13 Disember.
    22. Junaidi Awang Besar, Nur Ellyanis Mohd Basori, Mokhtar Ahmad, Mohd Nizar Sudin, Mohd Nor Hafis Ahmad Pauzan, Munauwarah Ziauddin & Ahmad Afif Zulkipli. (2020). Pilihan Raya Kecil (PRK) Pasca Pilihan Raya Umum (PRU) 2018 Di Malaysia. International Journal of Law, Government and Communication (IJLGC), 5(19)(June 2020), 21-53.
    23. Kitingan, J. G. & Ongkili, M. J. (1989). Sabah: 25 Years Later 1963-1988. Kota Kinabalu: IDS.
    24. Lorince Jumip (2002) Pola Pengundian Pilihan Raya 1999: Kajian Prestasi dan Penerimaan Rakyat Terhadap Pemerintahan BN di Kuala Penyu, Sabah. Latihan Ilmiah. Bangi: Program Geografi, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    25. Mat Zin Mat Kib & Worran Hj. Kabul. (2008). Hubungan Kota Kinabalu-Kuala Lumpur Pasca Pilihan Raya Umum ke-12. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    26. Mohd Husaini Mukhtar. (2005). Perkembangan Politik Sabah 1963-2004. Latihan Ilmiah. Bangi: Program Sains Politik, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    27. Mohd Izzuddin Nazaruddin & Mohammad Agus Yusoff. (2018). Pengaruh Pengundi Bumiputera Terhadap Perubahan Politik di Sabah dan Sarawak dalam PRU 14. International Conference on Social Sciences And Humanities (ICOSH-7) 2018. Anjuran dan Tempat Persidangan: Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan (FSSK), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Bangi, Selangor. Pada 12-15 November.
    28. Mohd Noor Mat Yazid & Md. Saffie Abd. Rahim. (2019). Pencapaian Barisan Nasional Di Kawasan Parlimen dan DUN Majoriti Pengundi Kaum Cina di Negeri Sabah: Satu Analisis Perbandingan PRU-13 dan PRU-14. Jurnal Kinabalu Khas.
    29. Moten, A.R. (1999) The 1999 Sabah state elections in Malaysia: The coalition continues. Asian Survey, 39(5), 792-807.
    30. Rizal Zamani Idris, Mohamad Shauki Mohd Radzi, Azizan Morshidi & Fauzie Sarjono. (2008). Persepsi Umum Pengundi Masyarakat Berkaitan Isu-Isu Kempen dan Pemilihan Calon Pilihan Raya Umum Ke-12 di Sabah: Penelitian di Kota Belud dan Tuaran. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    31. Rusman Motalib. (2003). Penyertaan Politik: Kajian Kes Masyarakat Kota Kinabalu, Sabah. Latihan Ilmiah. Bangi: Program Sains Politik, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    32. Siti Kasuma Kesrah. (2003). Kepimpinan Politik: Satu Kajian Kes di Kawasan DUN Klias, Beaufort, Sabah. Latihan Ilmiah. Bangi: Program Sains Politik, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    33. Sollors, W. (1986). Beyond Ethnicity: Consent and Descent in American Culture. Oxford University Press.
    34. Sualim Sanan (1980) Pilihan Raya Umum Negeri Sabah 1976: Satu Analisa. Latihan Ilmiah. Bangi: Jabatan Sains Politik, Fakulti Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    35. Tay Shu Lan (1993) Tingkahlaku Pengundi Sabah: Satu Kajian Perbandingan di Kawasan DUN Api-Api dan Sipitang. Latihan Ilmiah. Bangi: Jabatan Geografi, Fakulti Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia.
    36. W. Shawaluddin W. Hassan, Zaini Othman & Md. Saffie Abd Rahim. (2008). Pendatang Asing Tanpa Izin (PATI) dan Pilihan Raya 2008 di Sabah. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    37. Wee Chong Hui. (2008). Public Finance in Sabah: Voting for Development?. Dlm Worran Hj. Kabul, Shireen Haron, Mat Zin Mat Kib & Abdul Kadir Rosline. Prosiding seminar politik Malaysia: Landskap politik Malaysia pasca pilihan raya ke-12. Sabah: Pusat Penerbitan Universiti (UPENA), Universiti Teknologi MARA.
    38. Yahaya Ismail. (1999). Pilihan Raya Sabah 1999: BN atau PBS?. Petaling Jaya: Usaha Teguh Sdn. Bhd.
    39. Zaini Othman, Sabihah Osman, W. Shawaluddin W. Hassan, Aliakbar Gulasan & Saat Awang Damit. (2011). Will Elections Make a Difference? The Case of the Batu Sapi By-Election. Conference On Elections And Democracy In Malaysia. Department of Politics and International Relations, Faculty of Social Sciences, Universiti Malaysia Sarawak. 9-10 November.
    40. Zaini Othman. (2008). Nasionalisme dan Persoalan Identiti Politik di Sempadan: Kajian Kes Komuniti Murut Bantul, Daerah Nabawan, Sabah. Vol 1. No 1.